Leefruimte: zithoek, tv-wand en eettafel

In de voorbeeldwoning loopt de leefruimte van de inkomhal tot tegen de gemene muur met de buren, acht meter breed. De zithoek ligt aan de straatkant, de eettafel achteraan bij het schuifraam naar het terras, en de keuken sluit links open aan. Er zijn twee ingangen: de deur vanuit de inkomhal en de open overgang vanuit de keuken en de eetplaats.

Eerst de meubels, dan de punten

De gemene muur heeft geen ramen en geen deuren. Daarom staat de tv daar, met de zetel ervoor. Die keuze legt drie punten vast: het dubbele stopcontact voor tv en decoder, de coaxaansluiting en een datapunt voor een bekabelde verbinding; waarom dat datapunt geen code krijgt, staat bij data, tv en domotica. Pas als de tv-wand vastligt, zie je waar de rest komt: een stopcontact tussen de twee ramen aan de straat voor een staande lamp, een aan de muur bij de inkomhal en twee rond de eettafel.

Twijfel je tussen twee opstellingen, teken ze dan allebei en vergelijk. Een stopcontact dat in de ene opstelling achter de zetel verdwijnt, staat in de andere misschien net goed. Kies de punten die in beide werken.

Licht in groepen

Een leefruimte van acht meter heeft minstens twee soorten licht nodig: algemeen licht om de hele ruimte te verlichten en licht boven de tafel. In het voorbeeld zijn dat twee aparte groepen, elk met hun eigen bediening.

In het voorbeeld voedt kring A het binnenlicht van het gelijkvloers en kring B dat van de verdieping, op de badkamer na: het badkamerlicht hangt op G, de buitenlampen op N. A en B hangen aan dezelfde 30 mA-differentieel als de stopcontactkringen van leefruimte en keuken.

Stopcontacten rond zithoek en tafel

Kring E bedient de hele leefruimte en de eetplaats met vijf punten: E.1 tussen de ramen, E.2 aan de muur van de inkomhal, E.3 aan de tv-wand, E.4 naast de eettafel en E.5 aan de achtergevel bij het schuifraam. Drie ervan zijn dubbel. Een dubbel stopcontact kost amper meer dan een enkel, en achter een tv-meubel of naast een tafel komen de stekkers vaak per twee.

Wissel, kruis of drukknoppen

Wie een lange ruimte aan de ene kant binnenkomt en aan de andere kant aan tafel gaat, wil het licht op beide plaatsen bedienen: twee schakelaars voor hetzelfde licht, een wisselschakeling. In het voorbeeld hangt de ene aan de deur van de inkomhal, de andere op de gemene muur aan de kant van de eetplaats. Komt er een derde plek bij, bijvoorbeeld een trap die in de leefruimte uitkomt, dan wordt het een kruisschakeling of een stel drukknoppen op een teleruptor. Zet iedere schakelaar naast de klinkzijde, zodat je hem vindt zonder achter de open deur te grijpen. Bij de deur van de inkomhal, die naar de leefruimte opendraait, zit de schakelaar A.2 daarom in de leefruimte naast de klinkkant van de opening.

Wat in een leefruimte vaak tegenvalt

• De tv-wand pas kiezen als de muren gepleisterd zijn.De tv-muur vastleggen in het ontwerp, met stopcontact, coax en datapunt op dezelfde plek.
• Eén schakelaar voor al het licht van de leefruimte en de eetplaats.Twee groepen, zoals A.2-A.3 en A.8, zodat je de tafel apart kan verlichten.
• Alleen stopcontacten aan de buitenmuren.Ook punten bij de tafel en aan de binnenmuren, waar de meubels echt staan.

De opstelling hier is een voorbeeld, geen voorschrift. Of wat geplaatst wordt conform is, stelt de keurder vast.